MỘT LINH MỤC Ở SUDAN (một nước miền đông bắc Châu Phi) BỊ BẮN CHẾT GIỮA BAN NGÀY VÌ ĐÃ QUYẾT ĐỊNH Ở LẠI VỚI GIÁO DÂN.
(Sudanese Priest Who Chose to Remain With His People Shot Dead in Broad Daylight)
Jun 24, 2026US/World
Nguyên bản tiếng Anh đăng trong báo điện tử NW Catholic của TGP Seattle.
KAUDA, Sudan —Các nhà lãnh đạo Công Giáo tại Sudan (một nước thuộc vùng đông bắc của Phi Châu) đang tiếp tục kêu gọi chấm dứt bạo lực chống lại thường dân vô tội sau cái chết của Cha Youhanna Al-Amin, một linh mục phục vụ tại Giáo Phận El-Obeid. Vị linh mục này đã chọn ở lại với giáo dân trong khi tình hình an ninh ngày càng tồi tệ tại vùng này.
Cha Al Amin đã bị bắn chết lúc 10 giờ sáng ngày 19 tháng 6 giờ địa phương tại Kauda, trong miền núi Nuba, bang Kordofan, đúng lúc ngài đang chuẩn bị di tản vì tình hình an ninh đang xấu đi. Hai nhân viên an ninh bị bắn cùng với ngài, một bị chết, một sống sót.
Vị linh mục này mới đây được bổ nhiệm về Giáo Xứ Thánh Giá ở Kauda.
Các tín hữu của Giáo Xứ Thánh Giá, cộng đồng Công Giáo và tất cả những người thiện chí đều đau buồn sâu sắc vì sự mất mát bi thảm này. Đó là lời Đức Giám Mục Yunan Tombe Trille Kuku Andali của Giáo Phận EI- Obeid trong một bản tuyên bố ngày 19 tháng 6.
Đức cha nói vị linh mục này nổi tiếng về mục vụ tận tụy, sự quyết tâm phục vụ và chăm sóc cho những người được ủy thác cho ngài.
Giải thích về những hoàn cảnh liên quan đến cái chết của vị linh mục, Giám Mục Trille Kuku nói binh lính của một trong những nhóm võ trang trong vùng đã đến cơ sở nhà thờ vào buổi chiều ngày 18 tháng 6 và đòi vào cửa hàng y tế. Người chủ cửa hàng không còn cách nào khác, đành phải tuân theo lệnh của nhân viên quân sự, để cho chúng lấy đi mọi thứ có thể lấy.
Người ta kể lại rằng vị linh mục đã tính sẽ di tản khỏi vùng này ngày hôm sau vì tình hình an ninh quá tồi tệ, nhưng bọn lính đã trở lại vào cơ sở nhà thờ sáng hôm ấy trước khi ngài có thể rời đi, và bắn chết ngài ngay trong phòng của ngài. Đức giám mục cho biết một trong số nhân viên an ninh của ngài cũng bị bắn chết, một nhân viên an ninh khác thoát chết và được chở tới bệnh viện.
Cha Peter Suleiman Bolis, phụ tá đặc biệt của Giám Mục Giáo Phận El-Obeid, nói rằng vị linh mục đã bị giết vì ngài đã đương đầu với bọn hôi của, không chịu nộp chìa khóa cho chúng ngày hôm trước. Bọn người có võ trang đã phá cửa vào cơ sở giáo xứ, phá hủy và hôi của giáo xứ và cũng đập phá xông vào các nhà kho của Cơ Quan Cứu Trợ và Cứu Mạng mang tên Giám Mục Gassis, lấy đi thuốc men và thực phẩm.
“Chúng tôi cực lực lên án việc giết chết một linh mục vô tội như thế,” Cha Bolis nói vậy trong một bản tuyên bố ngày 20 tháng 6, “Chúng tôi thúc dục chính quyền nắm quyền lãnh đạo phải phản ứng và chấm dứt việc đổ máu của những người vô tội như thế.”
Kauda là trung tâm chính của những vùng thuộc rặng núi Nuba dưới sự kiểm soát của Phong Trào Nhân Dân Giải Phóng Miền Bắc Sudan.
Trong những tháng gần đây tình hình an ninh ngày càng tồi tệ, cùng với những cuộc xung đột của những bộ lạc võ trang đã bắt buộc một số nhân sự tôn giáo phải di tản khỏi vùng này, cơ quan Trợ Giúp Giáo Hội trong cảnh Khốn Khó của Tòa Thánh cho biết như thế.
Tuy vậy, vị linh mục bị sát hại đã chọn ở lại với cộng đồng mà ngài phục vụ, đã trở thành một trong số ít các linh mục vẫn còn thi hành sứ mạng trong một vùng bị ảnh hưởng lớn của bạo lực.
Những ai biết ngài đều nói ngài không bỏ rơi giáo dân của ngài khi hoàn cảnh ngày càng trở thành khó khăn. Vai trò của ngài vượt quá sự chăm sóc tâm linh, cơ quan Trợ Giúp Giáo Hội trong cảnh Nghèo Khó cho biết như vậy.
Cha Al- Amin là linh mục thứ hai đã chết trong giáo phận này. Cũng khoảng thời gian này năm ngoái, 2025, Cha Luka Jomo, cha xứ của EI-Fasher ở miền Bắc Darfur trong miền Tây của đất nước, đã chết sau khi trúng đạn lạc. Nhóm nghĩa quân Lực Lượng Hỗ Trợ Nhanh, thường gọi là RSF thường cố ý pháo kích vào thành phố để đánh bật nhóm đối kháng của họ, đó là nhóm Quân Lực Sudan. Trước khi ngài chết vào ngày 13 tháng 6 Cha Jomo cũng đang chuẩn bị di tản khỏi thành phố bị bao vây.
Giám Mục Christian Carlassare, người Ý, Giáo Phận Bentiu ở miền nam Sudan nói vụ giết chết linh mục này có vẻ như không liên quan đến cuộc chiến tranh rộng lớn hơn ở Sudan vì SPLM-N.
Tuy vậy xung đột gần đây trong vùng này có vẻ như đã bùng lên bởi tình hình căng thẳng về chính trị và sắc tộc. Giám Mục Carlassare nói với OSV News như vậy.
Ngài giải thích rằng một tập hợp những cộng đồng có ngôn ngữ, văn hóa và bản sắc khác biệt sống trong vùng núi Nuba.
Trong khi những nhóm này thường liên kết để chống lại những đe dọa chung từ bên ngoài, họ cũng có những chia rẽ về những vấn đề quyền lợi địa phương, và ngài nói tiếp thêm rằng nhóm SPLLM-NORTH kiểm soát lãnh thổ này cùng với những nhóm vũ trang nhỏ hơn, nhưng trong những tháng gần đây, những cuộc xung đột giữa những nhóm này đã gây ảnh hưởng ngày càng gia tăng đối với dân địa phương.
“Trong hoàn cảnh có những vẫn đề nổi bật như nghèo đói, thiếu an toàn thực phẩm, những cơ hội kinh tế eo hẹp, tội phạm cũng gia tăng,” đức giám mục nói thế, “Một số nhóm võ trang này vốn được coi như những người bảo vệ các cộng đồng địa phương nhưng nay, trong một vài trường hợp, đã trở thành một nguồn lực gây xáo trộn và đau khổ cho chính những người dân mà họ tự nhận là người bảo vệ.
SPLM-North nói họ không có lợi gì trong việc giết chết vị linh mục này, vì từ lâu Giáo Hội Công Giáo đã cung cấp những dịch vụ thiết yếu cho nhân dân địa phương, nhất là trong lãnh vực giáo dục và y tế.
“SPLM-N lên án những vi phạm liên tiếp của nhóm phiến loạn Habil Katen Aria kể từ 12 tháng 3, 2026, những vi phạm này nhắm vào và giết những thường dân vô tội, bắt cóc, đốt phá làng mạc hôi của tại các nhà kho của các tổ chức nhân đạo, cũng như ăn cắp gia súc, chợ búa, và tài sản của công dân.” Phong trào nghĩa quân bộ lạc nói thế.
Các tổ chức nhân đạo cảnh cáo rằng cuộc xung đột ở Sudan đang tăng cường tại Kordofan.
Sau khi có tin về nhóm nghĩa quân RSF và các binh lính liên kết đã tăng cường lực lượng khá mạnh chung quanh thành phố, tiếp theo là những cuộc tấn kích bằng drone, pháo kích, Liên Hiệp Quốc đã nói ngày 18 tháng 6 rằng “Hàng chục cuộc tấn kích bằng máy bay không người lái, pháo binh đã đánh trúng El- Obeid trong hai tuần qua, đặc biệt nhắm vào những trạm bán xăng dầu, các xe tải, giết chết thường dân và cắt đứt liên lạc với những dịch vụ cơ bản.”
Ông Volker Turk, cao ủy Liên Hiệp Quốc về nhân quyền cảnh báo rằng “Cuộc tấn công sắp tới vào El- Obeid có nguy cơ xảy ra những tội ác quốc tế nghiêm trọng và làm sâu sắc hơn hậu quả thảm khốc đối với những thường dân đã mệt mỏi trong cảnh vây hãm.”
Các nước có ảnh hưởng có nhiệm vụ xử dụng ảnh hưởng của mình bây giờ để chận đứng sự điên rồ đang đến gần này, ông thúc dục như thế, than thở rằng người dân El- Obeid đã phải chịu đựng hoàn cảnh gần như bị vây hãm hơn 18 tháng rồi.
Vũ Vượng dịch
Fredrick Nzwili writes for OSV News from Nairobi, Kenya