Bài Huấn Dụ của Đức Thánh Cha Phanxicô - ngày 7 tháng 6 năm 2023
Anh chị em thân mến, xin
chào anh chị em!
Ngay trước mặt chúng ta đây
là thánh tích của Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu, Đấng Bổn Mạng các xứ truyền giáo
trên toàn thế giới. Thật là diễm phúc khi điều này diễn ra vào lúc chúng ta
đang suy ngẫm về nhiệt huyết rao giảng Tin Mừng và lòng hăng say tông đồ. Giờ
đây, xin chúng ta hãy để chứng tá của Thánh Têrêxa nâng đỡ mình. Chị Têrêxa sinh ra cách đây 150 năm, và tôi dự định
sẽ ban hành một Tông Thư kính tặng chị nhân dịp kỷ niệm này.
Chị Têrêxa là bổn mạng các xứ truyền giáo, nhưng
chưa bao giờ được sai đi truyền giáo. Chị là một nữ tu dòng Cát-minh (Carmel),
đã sống cuộc đời mình theo con đường nhỏ bé và khiêm hạ: chị tự định nghĩa mình
là “một hạt cát nhỏ”. Mang thể chất yếu đuối, chị qua đời khi chỉ mới 24 tuổi.
Thế nhưng, dù thân xác bệnh tật, trái tim chị lại rất sôi nổi và mang tinh thần
truyền giáo mạnh mẽ. Chị kể lại trong “nhật ký” rằng ước nguyện của chị là trở
thành một nhà truyền giáo, không chỉ trong vài năm, mà là trọn đời, thậm chí
cho đến tận thế. Têrêxa là “người chị em thiêng liêng” của nhiều nhà truyền
giáo: chị đồng hành với họ từ đan viện qua những bức thư, qua lời kinh nguyện,
và bằng cách dâng những hy sinh liên tục cho họ. Dù ẩn mình, chị vẫn chuyển cầu
cho các xứ truyền giáo, giống như cỗ máy dẫu nằm khuất bên trong nhưng lại cung
cấp sức mạnh để chiếc xe tiến về phía trước.
Tuy nhiên, chị Têrêxa thường không được các chị em trong đan
viện thấu hiểu: chị nhận được “nhiều gai nhọn hơn là hoa hồng” từ họ, nhưng chị
vẫn đón nhận mọi sự với tình yêu thương, sự kiên nhẫn, và dâng hiến cả những lời
phán đoán hay hiểu lầm ấy cùng với bệnh tật của mình. Chị làm điều đó trong niềm
hân hoan, vì nhu cầu của Hội Thánh, để như chị từng nói, “hoa hồng rơi xuống
trên mọi người”, đặc biệt là những ai ở nơi xa xôi nhất.
Giờ đây, tôi xin hỏi: tất cả
nhiệt huyết, sức mạnh truyền giáo và niềm vui chuyển cầu ấy xuất phát từ đâu?
Có hai biến cố xảy ra trước khi Têrêxa gia nhập đan viện giúp chúng ta thấu hiểu
điều này.
Biến cố thứ nhất liên quan đến
ngày thay đổi cuộc đời chị: Đêm Giáng Sinh năm 1886, khi Thiên Chúa thực hiện một
phép lạ trong tâm hồn chị và không
lâu sau đó, Têrêxa tròn 14 tuổi. Là người con út, chị được tất cả mọi người
trong gia đình chiều chuộng. Tuy nhiên, khi trở về từ Thánh Lễ nửa đêm, người
cha rất mệt mỏi nên không muốn tham dự khoảnh khắc Têrêxa mở quà, và đã thốt
lên rằng: “Thật may là năm cuối cùng đấy!” (xem chú thích bên dưới). Têrêxa vốn rất nhạy cảm
và dễ rơi nước mắt, chị cảm
thấy bị tổn thương, liền chạy lên phòng mình và khóc nức nở. Thế nhưng, chị
nhanh chóng nén lại giọt nước mắt, đi xuống lầu và với trọn niềm vui, chính chị
lại là người an ủi cha mình.
Chuyện gì đã xảy ra vậy?
Trong đêm đó, khi Chúa Giêsu đã tự hạ mình nên yếu đuối vì yêu thương, tâm hồn chị
trở nên mạnh mẽ: chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi, chị đã bước ra khỏi ngục tù của
sự ích kỷ và lòng thương hại bản thân; chị bắt đầu cảm thấy rằng “đã có lòng
bác ái ngự trị trong tâm hồn, cùng với nhu cầu quên đi chính mình” (x. Bản Thảo A, 133-134). Kể từ đó, chị hướng nhiệt huyết của
mình về tha nhân để họ tìm gặp được Thiên Chúa, và thay vì tìm kiếm sự an ủi
cho bản thân, chị dấn thân “ủi an Chúa Giêsu, [làm cho] Chúa được các linh hồn
yêu mến”, bởi vì như Thánh Têrêxa, Tiến Sĩ Hội Thánh, đã ghi nhận: “Chúa Giêsu
đau vì yêu và […] căn bệnh tình yêu ấy không thể chữa khỏi bằng gì khác ngoài
tình yêu” (x. Thư gửi Marie Guérin, tháng 7 năm 1890).
Đó chính là quyết tâm hằng
ngày của chị: “làm cho Chúa Giêsu được yêu mến” (x. Thư gửi Céline, ngày 15 tháng 10 năm 1889), để chuyển cầu
cho người khác. Chị đã viết: “Tôi muốn cứu các linh hồn và quên đi chính mình vì
họ: tôi muốn cứu họ ngay cả sau khi tôi qua đời” (x. Thư gửi Cha Roullan, ngày 19 tháng 3 năm 1897). Nhiều lần chị
nói: “Tôi sẽ dành trọn thiên đàng của mình để làm việc thiện trên trần gian.”
Noi gương Chúa Giêsu là Mục
Tử Nhân Lành, nhiệt huyết của chị hướng đặc biệt đến những tội nhân, những người
“ở đàng xa”. Điều này được thể hiện qua biến cố thứ hai. Têrêxa biết đến một tử
tù tên là Enrico Pranzini, bị kết án tử hình vì những tội ác tày trời: y bị kết
tội sát hại dã man ba mạng người và phải chịu máy chém; nhưng y không muốn lãnh
nhận các ơn trợ giúp của đức tin. Chị Têrêxa
đã ghi khắc y vào trái tim và làm mọi cách có thể: chị cầu nguyện bằng mọi cách
để y được hoán cải, để y — người mà chị gọi bằng lòng trắc ẩn huynh đệ là “tên
Pranzini khốn khổ tội nghiệp” — có thể bày tỏ một chút dấu hiệu ăn năn và mở
lòng đón nhận lòng thương xót của Thiên Chúa, Đấng mà chị Têrêxa đặt trọn niềm tín thác mù quáng.
Cuộc hành quyết đã diễn ra.
Ngày hôm sau, Têrêxa đọc trên báo rằng Pranzini, ngay trước khi đặt đầu lên đoạn
đầu đài, “bỗng nhiên, được ơn thôi thúc bất chợt, đã quay đầu lại, chộp lấy
Thánh Giá mà vị linh mục đưa cho y và hôn ba lần vào những vết thương thánh” của Chúa Giêsu. Thánh nữ đã thốt lên: “Bấy giờ linh hồn
y đã nhận bản án nhân từ của
Đấng đã tuyên phán rằng trên Thiên Đàng sẽ có niềm vui lớn lao hơn vì một tội
nhân ăn năn sám hối, hơn là chín mươi chín người công chính không cần phải sám
hối!” (x. Bản Thảo A, 135).
Sức mạnh của lời chuyển cầu
được thúc đẩy bởi lòng bác ái là thế đấy; đó chính là cỗ máy của sứ vụ truyền
giáo! Quả thực, các nhà truyền giáo - mà
Thánh Têrêxa là bổn mạng -
không chỉ là những người lặn lội đường xa, học ngôn ngữ mới, làm việc bác ái và
tài giỏi trong việc rao giảng; không, nhà truyền giáo chính là bất cứ ai sống
làm khí cụ tình yêu của Thiên Chúa ngay tại nơi họ đang hiện diện. Những nhà
truyền giáo là những người làm mọi sự để qua chứng tá, lời kinh nguyện và sự
chuyển cầu của họ, Chúa Giêsu được biết đến.
Đó chính là nhiệt tâm tông đồ
mà chúng ta phải luôn ghi nhớ: nó không bao giờ hoạt động qua phương thức ép buộc
hay cải đạo gượng gạo (proselytism), nhưng là bằng sự thu hút:
người ta không trở thành Kitô hữu vì bị ai đó ép uổng, nhưng vì họ đã chạm phải
tình yêu. Với vô vàn phương tiện, phương pháp và cơ cấu sẵn có đôi khi làm
chúng ta xao lãng khỏi điều cốt lõi, Hội Thánh đang rất cần những trái tim giống
như trái tim của chị Têrêxa,
những trái tim lôi kéo con người đến với tình yêu và đưa con người lại gần
Thiên Chúa. Chúng ta hãy xin vị thánh này ơn sủng để chiến thắng sự ích kỷ của
bản thân và ơn nhiệt thành chuyển cầu, để danh Chúa Giêsu được nhận biết và yêu
mến.
Người Dịch: Luke Quang
*** Chú Thích:
1/ Lúc
đó Têrêxa sắp bước sang tuổi 14, và ngài là người con út trong gia đình vẫn được
mọi người cưng chiều như một cô bé nhỏ, đồng thời vẫn nhận những món quà Giáng
Sinh truyền thống từ cha mẹ. Câu nói đầy mệt mỏi của người cha có nghĩa rằng
đây là năm cuối cùng của phong tục thời thơ ấu — việc mở quà với tư cách là
"đứa em út" của gia đình — hoặc là năm cuối cùng của giai đoạn ấu thơ
đặc biệt đó.